metricas

Gastroenterología y Hepatología

Sugerencias
Gastroenterología y Hepatología Preoperative endoscopic tattooing and its effect on lymph node recovery in pT1 c...
Información de la revista
Cita
Cita
Compartir
Descargar PDF
Más opciones de artículo
Visitas
275
Original article
Disponible online el 20 de mayo de 2026

Preoperative endoscopic tattooing and its effect on lymph node recovery in pT1 colorectal cancer

Tatuaje endoscópico preoperatorio y su efecto en la recuperación ganglionar en cáncer colorrectal pT1
Visitas
275
Inés Gil-Lasaa,b,1, Luis Bujandaa,b,1,
Autor para correspondencia
, Cristina Sarasquetac, María Daca-Alvarezd,e, Diana Zaffalonf, Karmele Saez de Gordoae,g, Gemma Ibañez-Sanzh,i, Xavier Sanjuani, Alberto Herreros-de-Tejadaj, Inmaculada Salcesk, Lara Aguileral, Marta Poncem, Ángeles Pizarron, David Barqueroo, Ignasi Puigp,q,r, Pilar Diez Redondos, Fernando Martínez de Juant, Victor Jair Moralesu, Marco Alburquerquev, Salvador Machlabw,x..., Angel Ferrandezy, Beatriz Peñasz, Alvaro Díaz-Gonzálezaa, Lluïsa Sargatalf, Rodrigo Joverab, Luis Hernandezac, Alberto Pérez Pedrosaad, Eva Musulenae, Goretti Hernandezaf, Marita Trellesag, Akiko Onoah, Jorge Lopez Vicenteai, Isabel Portilloaj, Miriam Cuatrecasase,g, María Pelliséd,e, EpiT1 Consortium Ver más
a Gastroenterology Department, Biogipuzkoa Health Research Institute, Donostia University Hospital, San Sebastián, Spain
b CIBERehd (Networked Biomedical Research Centre in Hepatic and Digestive Diseases), University of the Basque Country (UPV/EHU), San Sebastián, Spain
c Clinical Epidemiology Unit, Biogipuzkoa Health Research Institute–OSI Donostialdea, REDISSEC (Health Services and Chronic Diseases Research Network), ISCIII, Gipuzkoa, Spain
d Gastroenterology Department, Hospital Clínic, Barcelona, Fundació de Recerca Clínic Barcelona–IDIBAPS (August Pi i Sunyer Biomedical Research Institute), CIBEREHD, Barcelona, Spain
e Faculty of Medicine and Health Sciences, University of Barcelona (UB), Barcelona, Spain
f Gastroenterology Department, Consorci Sanitari de Terrassa, Terrassa, Spain
g Pathology Department, Centre for Biomedical Diagnosis (CDB), Hospital Clínic, Barcelona, Fundació de Recerca Clínic Barcelona–IDIBAPS (August Pi i Sunyer Biomedical Research Institute), CIBEREHD, Barcelona, Spain
h ICO Institut Català d’Oncologia, Spain
i Pathology Department, Hospital Universitari de Bellvitge, Bellvitge Biomedical Research Institute (IDIBELL), L’Hospitalet de Llobregat, Barcelona, Spain
j Gastroenterology Department, Puerta De Hierro University Hospital, Madrid, Spain
k Hospital Universitario 12 de Octubre, Madrid, Spain
l Hospital Vall D’Hebron, Barcelona, Spain
m Hospital Clinico Valencia, Valencia, Spain
n Hospital Virgen del Rocío, Instituto de Biomedicina de Sevilla (IBIS), Facultad de Medicina, Universidad de Sevilla, Sevilla, Spain
o Hospital Sant Joan Despí Moisès Broggi, San Joan Despí, Spain
p Gastroenterology Department, Althaia Xarxa Assistencial Universitària de Manresa, Manresa, Spain
q Facultat de Medicina, Universitat de Vic-Central de Cataluña (UVIC-UCC), Vic, Spain
r Gastrointestinal Oncology Endoscopy and Surgery (GOES) Research Group, Institut de Recerca i Innovació en Ciències de la Vida i de la Salut a la Catalunya Central (IRIS-CC), Vic, Spain
s Gastroenterology Department, Hospital Universitario Río Hortega, Valladolid, Spain
t Gastroenterology Unit, Instituto Valenciano de Oncología (IVO), Valencia, Spain
u Gastroenterology Department, Hospital General de Granollers, Barcelona, Spain
v Gastroenterology Department, Hospital de Palamós, Girona, Spain
w Digestive Endoscopy Unit, Institut d‘Investigació i Innovació Parc Taulí I3PT, Parc Taulí Hospital Universitari, Sabadell, Spain
x Medicine Department, Universitat Autónoma de Barcelona, Barcelona, Spain
y Gastroenterology Department, Hospital Clínico Universitario Lozano Blesa, Zaragoza, Spain
z Gastroenterology Department, Hospital Universitario Ramón y Cajal, Madrid, Spain
aa Gastroenterology and Hepatology Department, Clinical and Translational Research in Digestive Diseases Group, Valdecilla Research Institute (IDIVAL), Marqués de Valdecilla University Hospital, Santander, Spain
ab Servicio de Medicina Digestiva, Hospital General Universitario Dr. Balmis, Instituto de Investigación Sanitaria ISABIAL, Departamento de Medicina Clínica, Universidad Miguel Hernández, Alicante, Spain
ac Gastroenterology Department, Hospital Santos Reyes Aranda Duero, Burgos, Spain
ad Gastroenterology Department, Complexo Hospitalario de Ourense, Ourense Spain
ae Gastroenterology Department, Hospital Univeritari General de Catalunya-Grupo Quironsalud, Insitut de Recerca contra la Leucèmia Josep Carreras, Barcelona, Spain
af Gastroenterology Department, Hospital Universitario de Canarias, Santa Cruz de Tenerife, Spain
ag Gastroenterology Department, Hospital de Inca, Islas Baleares, Spain
ah Gastroenterology Department, Hospital Virgen de la Arrixaca, Murcia, Spain
ai Gastroenterology Department, Hospital Universitario de Móstoles, Madrid, Spain
aj Basque Country Colorectal Cancer Screening Programme, Osakidetza, Basque Health Service, Biobizkaia Health Research Institute, Bilbao, Spain
Ver más
Este artículo ha recibido
Información del artículo
Resumen
Texto completo
Bibliografía
Descargar PDF
Estadísticas
Abstract
Objective

Preoperative endoscopic tattooing in patients with T1 colorectal cancer may increase lymph node retrieval. The aim of our study was to evaluate the use of preoperative tattooing in surgically treated T1 colorectal cancer and to identify its impact on lymph node recovery.

Patients and methods

We included all cases of pT1 colorectal cancer treated with oncologic surgery from a retrospective, multicenter Spanish cohort study (EpiT1 Consortium). The use of preoperative tattooing and its influence on lymph node recovery outcomes were analyzed.

Results

A total of 1700 patients with pT1 colon cancer undergoing oncologic resection were included. Of these, 63.6% (1082/1700) had received preoperative tattooing. The median number of nodes retrieved was 14 in both groups (p=0.12). The rate of adequate lymph node recovery (≥12 nodes) was similar between tattooed and non-tattooed patients (60.8% vs. 61.9%, p=0.67), with no differences depending on tumor location. There were also no differences in the rate of positive nodes between tattooed and non-tattooed patients (10.4% vs. 9.5%, p=0.61) nor by tumor location.

Conclusion

The use of endoscopic tattooing does not appear to increase the total lymph node retrieval or the detection of positive lymph nodes during surgery.

Keywords:
Colorectal cancer
Tattooing
Preoperative
Lymph node
T1
Abbreviations:
CCR
LN
PET
Resumen
Objetivo

El tatuaje endoscópico preoperatorio en pacientes con cáncer colorrectal T1 puede aumentar la recuperación ganglionar. El objetivo de nuestro estudio fue evaluar el uso del tatuaje preoperatorio en el cáncer colorrectal T1 tratado quirúrgicamente e identificar su impacto en la recuperación ganglionar.

Pacientes y métodos

Se incluyeron todos los casos de cáncer colorrectal pT1 tratados con cirugía oncológica de un estudio de cohorte español retrospectivo y multicéntrico (Consorcio EpiT1). Se analizó el uso del tatuaje preoperatorio y su influencia en la recuperación ganglionar.

Resultados

Se incluyó a un total de 1.700 pacientes con cáncer de colon pT1 sometidos a resección oncológica. De estos, en el 63,6% (1.082/1.700) se había realizado tatuaje preoperatorio. La mediana del número de ganglios recuperados fue de 14 en ambos grupos (p=0,12). La tasa de recuperación adecuada de ganglios linfáticos (≥12 ganglios) fue similar entre pacientes con y sin tatuaje (60,8% vs. 61,9%, p=0,67) ni según la localización del tumor. Tampoco se observaron diferencias en la tasa de ganglios positivos entre pacientes con y sin tatuaje (10,4% vs. 9,5%, p=0,61) ni según la localización del tumor.

Conclusión

El uso de tatuaje endoscópico no parece que incremente la recuperación total de ganglios linfáticos ni la detección de ganglios positivos en la cirugía.

Palabras clave:
Cancer colorrectal
Tatuaje
Preoperatorio
Ganglios linfaticos
T1

Artículo

Opciones para acceder a los textos completos de la publicación Gastroenterología y Hepatología
Suscriptor
Suscriptor de la revista

Si ya tiene sus datos de acceso, clique aquí.

Si olvidó su clave de acceso puede recuperarla clicando aquí y seleccionando la opción "He olvidado mi contraseña".
Comprar
Comprar acceso al artículo

Comprando el artículo el PDF del mismo podrá ser descargado

Comprar ahora
Contactar
Teléfono para suscripciones e incidencias
De lunes a viernes de 9h a 18h (GMT+1) excepto los meses de julio y agosto que será de 9 a 15h
Llamadas desde España
932 415 960
Llamadas desde fuera de España
+34 932 415 960
E-mail
asdasdasd
Opciones de artículo
Herramientas